Bệnh thán thư

Bệnh thán thư (Anthracnose) do nấm Sphaceloma rosarum hoặc Colletotrichum spp. gây ra. Bệnh thường xuất hiện trong điều kiện độ ẩm cao (> 80%), nhiệt độ ấm (25 - 26 °C), mưa nhiều. Nấm gây ra các vết bệnh ban đầu là những đốm bệnh nhỏ màu xám nâu, vàng nâu và hơi lõm xuống ở tâm. Vết bệnh dần lan rộng ra thành nhiều hình dạng khác nhau có màu xám với viền ngoài màu nâu đỏ. Bệnh nặng hơn thì vết bệnh khô lại và bị thủng hoặc lá bị cháy khuyết một phần, vàng lá và rụng. Trên thân, cành: Nấm bệnh tấn công trên thân, cành sẽ xuất hiện các vết bệnh màu nâu, thân co rút lại, cong queo và dễ gãy. Trên hoa: Xuất hiện các đốm màu nâu trên cánh hoa làm cho hoa bị héo úa và rụng sớm.

Cơ chế tạo đốm tròn sắc nét, vòng đồng tâm và lủng lỗ. Nấm thán thư thuộc nhóm hoại sinh: khi tiếp xúc với lá, chúng tiết ra các enzyme phân huỷ mạnh như cellulase và pectinase để hoá lỏng và giết tế bào lá nhằm hấp thu dinh dưỡng. Độc tố khuếch tán đều theo cơ chế ly tâm — như một giọt mực loang trên giấy thấm — và đủ mạnh để ăn xuyên qua cả các gân lá nhỏ, tạo nên vết loang hình tròn hoàn chỉnh không bị cấu trúc lá cản lại. Các vòng đồng tâm sẫm màu xếp chồng là dấu vết của chu kỳ thời tiết: ban đêm ẩm nấm ăn lan mạnh, ban ngày khô nấm dừng lại và sinh bào tử, tạo thành các đường viền xếp lớp. Phần tâm vết bệnh — nơi nấm ăn cạn kiệt tế bào và rút sạch nước đầu tiên — biến thành mô chết khô, mỏng dính và giòn rụm; khi gặp gió, mưa hay nước tưới, phần mô giòn này bục vỡ để lại lỗ thủng tròn đặc trưng.

Khi phát hiện vết bệnh, bạn cần hành động ngay lập tức:

• Cắt tỉa mạnh tay: Cắt bỏ toàn bộ lá và cành bị bệnh. Gom toàn bộ rác này đem tiêu hủy (đốt hoặc bỏ thùng rác xa vườn), tuyệt đối không để dưới gốc làm nguồn lây.
• Vệ sinh gốc: Thu gom lá rụng xung quanh gốc và tiêu hủy.
• Cách ly: Nếu trồng chậu, hãy để cây bị bệnh ra khu vực riêng, thoáng gió; cách ly cây nếu đang trồng gần nhiều cây khác.
• Giảm ẩm trên lá: Tạm thời giảm tưới nước vào lá, chỉ tưới gốc.
• Phun thuốc: Sử dụng các hoạt chất đặc trị có tính nội hấp và tiếp xúc để diệt nấm từ bên trong.

Sản phẩm gợi ý

Dưới đây là 3 loại thuốc phổ biến, hiệu quả nhất hiện nay:

1. Amistar Top 325SC (Syngenta)

Đây là dòng thuốc cao cấp, có tác dụng nội hấp cực mạnh, thẩm thấu nhanh vào mô lá.

• Mô tả: Chứa hai hoạt chất Azoxystrobin và Difenoconazole, diệt nấm tận gốc và giúp lá xanh dày hơn sau khi khỏi bệnh.
• Liều lượng: Pha 10ml cho bình 16-20 lít nước.
• Cách dùng: Phun ướt đẫm hai mặt lá và thân cây.
• Tần suất: Phun 2 lần, mỗi lần cách nhau 5-7 ngày.
• Link mua: Shopee - Amistar Top Chính Hãng

2. Antracol 70WP (Bayer)

Loại thuốc "quốc dân" nhờ bổ sung thêm vi lượng Kẽm (Zinc) giúp bộ lá cứng cáp.

• Mô tả: Hoạt chất Propineb dạng bột, tạo lớp màng bảo vệ ngăn nấm xâm nhập.
• Liều lượng: Pha 25-30g cho bình 16 lít nước.
• Cách dùng: Phun khi chớm xuất hiện vết bệnh hoặc phun phòng sau những trận mưa kéo dài.
• Tần suất: Điều trị phun 2 lần cách nhau 5 ngày. Phòng bệnh phun 10-15 ngày/lần.
• Link mua: Lazada - Antracol Bayer

3. Anvil 5SC (Syngenta)

Chuyên trị các bệnh đốm lá, thán thư và rỉ sắt rất hiệu quả với giá thành hợp lý.

• Mô tả: Hoạt chất Hexaconazole, có tác dụng lưu dẫn kéo dài.
• Liều lượng: Pha 20ml cho bình 16 lít nước.
• Cách dùng: Phun kỹ vào các kẽ lá và nách lá nơi nấm dễ trú ngụ.
• Tần suất: Phun nhắc lại sau 7 ngày để diệt sạch mầm bệnh.
• Link mua: Shopee - Anvil 5SC

• Giữ độ thông thoáng tán cây và tránh tưới nước vào lá
• Tỉa cành định kỳ để giảm độ ẩm
• Phun phòng định kỳ với thuốc gốc đồng mỗi 2–4 tuần
• Tránh để nước đọng lâu trên lá