Bệnh do nấm trứng (Oomycetes) Peronospora sparsa gây ra. Điều kiện ẩm, lạnh và thiếu thoáng khí làm bệnh bùng phát nhanh. Sương mai có tính biến đổi đa dạng trong biểu hiện của triệu chứng. Triệu chứng thường bắt đầu bởi một cụm đốm nhỏ hình thành ở mặt dưới của lá cây. Những cụm lốm đốm hơi tím, hơi xanh hoặc xám xanh. Một khi bào tử gây bệnh (nấm Peronospora sparsa) xâm nhập vào và khoá cấu trúc của lá lại, mặt trên của lá phát triển thành đốm vàng nhạt để phản chiếu vị trí của túi bào tử bên dưới. Bệnh sương mai có thể tiếp tục xâm chiếm mặt trên lá và lan rộng để tạo những thành lớp túi bào tử mới. Khi các đốm vàng chết đi, nấm mốc sẽ chuyển thành màu nâu sẫm hoặc xám trắng như lớp phấn mờ. Lúc này cành trở nên méo mó, lá khô xoắn lại và bắt đầu rụng đi. Các bào tử tiếp tục lây lan và phát tán đến các lá khác trên cây hoặc các cây lân cận. Thông thường, mất khoảng 7 đến 10 ngày từ khi cây nhiễm bệnh đến khi hình thành các bào tử mới. Tuy nhiên, thời gian này có thể rút ngắn còn 4 ngày trong điều kiện thời tiết thích hợp và độ ẩm cao trên 85% ở bề mặt cây chính là nguyên nhân quyết định.
Vì sao đốm sớm thì tròn, đốm muộn lại hình đa giác? Sương mai chỉ bò được ở khoảng trống gian bào giữa các tế bào thịt lá — không có enzyme phá vách tế bào đã hoá gỗ. Giai đoạn đầu, khi vết bệnh còn nhỏ và chưa chạm tới đường gân nào, đốm hiển thị dưới dạng các vết bầm tròn hoặc bầu dục. Khi vết lớn dần và đụng phải bao bó mạch của gân lá (bức tường tế bào dày, hoá gỗ, xếp khít để bảo vệ mạch dẫn), nấm bị chặn đứng hoàn toàn — sợi nấm buộc phải bò men dọc theo đường gân phẳng, tạo nên các vết hoại tử tím phẳng dẹt có cạnh thẳng bám sát hệ thống gân lá thành hình đa giác. Đây chính là dấu hiệu phân biệt rõ nhất giữa sương mai với đốm đen (đè lên gân, phớt lờ gân) và thán thư (enzyme đủ mạnh để ăn xuyên qua gân nhỏ).
Đốm tím hoặc nâu đỏ trên lá
Đốm màu tím / nâu đỏ lan thành mảng không đều, ranh giới không rõ
Lá có quầng cháy xém như bị bỏng.
Cụm đốm nhỏ màu hơi tía, hơi xanh hoặc xám xanh ở mặt dưới lá. Mặt trên lá xuất hiện các đốm vàng nhạt tương ứng với vị trí túi bào tử ở mặt dưới.
Chỉ mặt dưới lá có lớp mốc mịn màu xám tím, người trồng hay gọi là phấn trắng
Lá rụng nhanh khi chạm nhẹ trong giai đoạn nặng
Quầng vàng nhạt trên mặt trên lá xung quanh vị trí túi bào tử bên dưới (triệu chứng giai đoạn sớm)
Giai đoạn muộn — đốm hoại tử màu tía phẳng dẹt có cạnh thẳng bám dọc gân lá tạo thành hình đa giác. Do nấm sương mai bị bao bó mạch của gân lá chặn đứng, sợi nấm buộc phải bò men theo gân thay vì xuyên qua.
Lá non có thể nhăn nheo, biến dạng khi bệnh nặng
Hoạt chất Fosetyl-aluminium 80%, thuốc nội hấp nhóm phosphonate — có đăng ký trừ sương mai trên hoa hồng. Pha khoảng 15–20 g/10 L, phun phòng 7–14 ngày/lần. Chỉ có tác dụng phòng; cách lần phun thuốc đồng ít nhất 14 ngày, không pha với dầu khoáng.
Metalaxyl-M 4% + Mancozeb 64% — thuốc đặc trị nấm noãn gây sương mai. Pha 30 g/10 L, phun ướt đều tán lá 7–10 ngày/lần. Tối đa 2–4 lần mỗi đợt bệnh và không phun liên tiếp vì metalaxyl dễ bị kháng — luân phiên với Aliette.
Hoạt chất Chlorothalonil 75%, thuốc tiếp xúc đa điểm (ít bị kháng), dùng luân phiên với thuốc nội hấp. Pha 10–15 g/10 L, phun 7–10 ngày/lần. Không phun lên hoa đang nở và tránh nắng nóng — một số giống hồng bị cháy lá.
