Cháy phân (Fertilizer Burn)

Cháy phân xảy ra khi bón phân hóa học quá nhiều hoặc quá đặc, gây nồng độ muối cao trong đất làm rễ mất nước theo hiện tượng thẩm thấu ngược. Có thể xảy ra với cả phân bón gốc lẫn phân bón lá. Triệu chứng xuất hiện đột ngột sau khi bón phân.

Nguyên nhân là do nồng độ muối trong đất tăng cao, khiến nước bị hút ngược từ rễ ra ngoài theo cơ chế thẩm thấu ngược. Điều này làm tổn thương và "cháy" rễ, khiến chúng không thể vận chuyển đủ nước lên lá, và rìa lá là nơi bị ảnh hưởng đầu tiên.

Khi dư đạm (Nitơ), tốc độ giãn nở của các tế bào thịt lá (mô dậu) vượt xa tốc độ phát triển của hệ thống gân lá. Gân lá đóng vai trò như bộ khung xương không giãn ra kịp, buộc phần thịt lá ở giữa phải phồng lên và làm cho mép lá cụp xuống dưới.

Khi cây đã cháy phân, ưu tiên là giảm tải muối trong vùng rễ và cho cây thời gian tái tạo bộ rễ trước khi bón phân trở lại.

• Rửa đất ngay: Tưới nhiều nước sạch liên tục để rửa trôi muối thừa (flushing).
• Ngừng bón phân: Ngừng bón phân ngay lập tức.
• Tránh nắng gắt: Di chuyển cây ra khỏi nắng trực tiếp trong vài ngày cây đang hồi phục.
• Thay đất nếu nặng: Thay đất hoặc rửa đất kéo dài nếu thiệt hại nghiêm trọng.
• Nghỉ trước khi bón lại: Chờ cây phục hồi trước khi bón phân trở lại (2–3 tuần).
• Bón nhẹ, chia nhỏ: Khi bón lại, chia liều nhẹ, nhiều lần nhỏ thay vì một lần liều cao.

• Không bón phân hóa học liều cao một lần
• Pha loãng phân bón lá đúng hướng dẫn
• Tưới nước trước và sau khi bón phân gốc