RoseDoctor
Bệnh cháy lá, đốm lá Pestalotia

Bệnh cháy lá, đốm lá Pestalotia

Nấm

Mô tả bệnh

Bệnh cháy lá, đốm lá Pestalotia do nhóm nấm Pestalotiopsis / Neopestalotiopsis gây ra (trước đây gọi chung là Pestalotia). Trên hoa hồng đã ghi nhận các loài như Neopestalotiopsis clavispora và N. rosae. Nấm gây cháy lá, đốm hoại tử trên lá, và có thể gây loét thân, khô chết cành.

Đây là loại nấm "cơ hội": nó gần như chỉ xâm nhập qua vết thương hở (vết cắt tỉa, cành gãy, trầy xước, vết chích hút của côn trùng) hoặc vào phần lá đã bị tổn thương sẵn do nắng gắt, cháy phân hay thiếu Kali. Bệnh phát mạnh khi độ ẩm cao, mưa kéo dài hoặc vườn, nhà kính kém thông thoáng.

Bệnh rất dễ nhầm với thán thư, đốm đen, cháy lá do thiếu Kali và cháy nắng. Cách phân biệt nhanh:

  • Thán thư: đốm tròn rõ, tâm xám nhạt hơi lõm, viền nâu đỏ hoặc nâu đen, tâm dễ rách thủng.
  • Đốm đen: đốm đen tròn, mép tua rua như lông chim, lá vàng rồi rụng.
  • Cháy lá Pestalotia: vệt cháy không có hình dạng nhất định, thường bắt đầu từ mép hoặc chóp lá, khô giòn, có quầng vàng bao quanh vết bệnh và có chấm đen li ti nằm trong mô chết.
  • Cháy do nắng, do phân hoặc thiếu Kali: cũng cháy mép, khô giòn nhưng ranh giới cháy khô gọn, không có quầng vàng quanh vết bệnh và không có chấm đen.

Lưu ý: chấm đen đôi khi là nấm Pestalotia mọc thêm trên một vết cháy nắng hoặc cháy phân có sẵn. Vì vậy ngoài việc xử lý nấm, hãy tìm và khắc phục cả nguyên nhân gây tổn thương ban đầu.

Triệu chứng

  • Trên mảng cháy khô xuất hiện các chấm đen li ti dạng hạt tròn, nằm hẳn trong mô lá và chùi không ra — đó là ổ bào tử nấm. Đây là dấu hiệu giúp phân biệt với cháy lá do nắng, do phân hay do thiếu Kali (không có chấm đen).
    Trên mảng cháy khô xuất hiện các chấm đen li ti dạng hạt tròn, nằm hẳn trong mô lá và chùi không ra — đó là ổ bào tử nấm. Đây là dấu hiệu giúp phân biệt với cháy lá do nắng, do phân hay do thiếu Kali (không có chấm đen).
  • Vết cháy thường bắt đầu từ mép lá hoặc chóp lá rồi loang dần vào giữa phiến lá.
    Vết cháy thường bắt đầu từ mép lá hoặc chóp lá rồi loang dần vào giữa phiến lá.Vết cháy thường bắt đầu từ mép lá hoặc chóp lá rồi loang dần vào giữa phiến lá.Vết cháy thường bắt đầu từ mép lá hoặc chóp lá rồi loang dần vào giữa phiến lá.Vết cháy thường bắt đầu từ mép lá hoặc chóp lá rồi loang dần vào giữa phiến lá.
  • Vết bệnh không có hình dạng nhất định, lan thành mảng cháy loang lổ màu nâu xám đến xám bạc như bị lửa hơ — không phải đốm tròn có vòng đồng tâm như thán thư.
    Vết bệnh không có hình dạng nhất định, lan thành mảng cháy loang lổ màu nâu xám đến xám bạc như bị lửa hơ — không phải đốm tròn có vòng đồng tâm như thán thư.Vết bệnh không có hình dạng nhất định, lan thành mảng cháy loang lổ màu nâu xám đến xám bạc như bị lửa hơ — không phải đốm tròn có vòng đồng tâm như thán thư.Vết bệnh không có hình dạng nhất định, lan thành mảng cháy loang lổ màu nâu xám đến xám bạc như bị lửa hơ — không phải đốm tròn có vòng đồng tâm như thán thư.
  • Quanh vết đốm hoặc mảng cháy có quầng vàng rõ ở ranh giới giữa mô chết và phần lá còn xanh — dấu hiệu của bệnh do nấm, giúp phân biệt với cháy lá sinh lý (cháy nắng, cháy phân, thiếu Kali) vốn có ranh giới cháy khô gọn, không có quầng vàng quanh vết bệnh.
    Quanh vết đốm hoặc mảng cháy có quầng vàng rõ ở ranh giới giữa mô chết và phần lá còn xanh — dấu hiệu của bệnh do nấm, giúp phân biệt với cháy lá sinh lý (cháy nắng, cháy phân, thiếu Kali) vốn có ranh giới cháy khô gọn, không có quầng vàng quanh vết bệnh.Quanh vết đốm hoặc mảng cháy có quầng vàng rõ ở ranh giới giữa mô chết và phần lá còn xanh — dấu hiệu của bệnh do nấm, giúp phân biệt với cháy lá sinh lý (cháy nắng, cháy phân, thiếu Kali) vốn có ranh giới cháy khô gọn, không có quầng vàng quanh vết bệnh.
  • Giai đoạn đầu là các đốm hoặc vết hoại tử màu nâu đến xám nâu trên phiến lá.
  • Phần lá bị bệnh khô giòn, dễ vụn khi chạm vào; lá nhiễm nặng rụng sớm.
    Phần lá bị bệnh khô giòn, dễ vụn khi chạm vào; lá nhiễm nặng rụng sớm.Phần lá bị bệnh khô giòn, dễ vụn khi chạm vào; lá nhiễm nặng rụng sớm.Phần lá bị bệnh khô giòn, dễ vụn khi chạm vào; lá nhiễm nặng rụng sớm.
  • Từ vết cắt tỉa hoặc vết thương trên cành có thể xuất hiện vết loét nâu đen, làm phần ngọn phía trên héo và khô ngược.

Phác đồ điều trị

  • Cắt bỏ ngay các lá bị cháy, đốm; với cành bị loét thâm đen, cắt sâu dưới vết bệnh 3–5 cm vào phần gỗ còn khỏe. Gom lại và tiêu hủy, không vứt dưới gốc.
  • Khử trùng kéo cắt bằng cồn 70 độ giữa các lần cắt; bôi thuốc trừ nấm hoặc keo liền sẹo lên vết cắt lớn.
  • Phun thuốc trừ nấm phổ rộng: nhóm triazole (Difenoconazole, Hexaconazole, Propiconazole), Azoxystrobin (ví dụ Amistar Top là Azoxystrobin + Difenoconazole), hoặc thuốc tiếp xúc Mancozeb, Chlorothalonil.
  • Luân phiên các nhóm hoạt chất khác nhau giữa các lần phun để nấm không kháng thuốc.
  • Kiểm tra và khắc phục nguyên nhân gây vết thương ban đầu: che bớt nắng gắt, không bón phân quá liều, bổ sung Kali nếu cây thiếu, trị côn trùng chích hút.
  • [Sau 7 ngày] Phun lại thuốc trừ nấm, đổi sang hoạt chất khác.
  • [Sau 14 ngày] Kiểm tra lá non và cành: nếu còn mảng cháy mới hoặc chấm đen mới thì cắt tỉa và xử lý lại.

Phòng ngừa

  • Để chậu cách nhau thông thoáng, tỉa bớt cành rậm bên trong tán.
  • Tưới vào gốc, tránh làm ướt lá, đặc biệt không tưới lên tán vào chiều tối.
  • Hạn chế gây vết thương cho cây; cắt tỉa bằng kéo sắc, sạch, và bôi thuốc lên vết cắt lớn, nhất là trong mùa mưa.
  • Giữ cây khỏe: bón phân cân đối, đủ Kali, tránh để lá bị cháy nắng hay cháy phân vì đó là "cửa ngõ" cho nấm.
  • Dọn sạch lá bệnh rụng dưới gốc; trong mùa mưa ẩm kéo dài có thể phun phòng định kỳ 7–10 ngày.

Chia sẻ trang này