RoseDoctor
Rệp (rầy mềm)

Rệp (rầy mềm)

Côn trùng

Mô tả bệnh

Rệp (rầy mềm, họ Aphididae — loài gây hại phổ biến trên hoa hồng là Aphis gossypii) là côn trùng thân mềm, kích thước khoảng 1–3 mm, hình giọt nước, màu xanh, đen, vàng bơ hoặc nâu. Trưởng thành có hai dạng: có cánh và không cánh. Rệp sống theo bầy đàn, tập trung chích hút nhựa ở chồi non, nụ và mặt dưới lá non. Chúng sinh sản vô tính rất nhanh trong thời tiết ấm, khô ráo ít mưa và khi cây bị bón thừa đạm, nên quần thể bùng phát chỉ trong vài ngày. Khi hút nhựa, rệp tiết ra dịch ngọt (mật ngọt) tạo điều kiện cho nấm bồ hóng đen phát triển, thu hút và được kiến đen tha đi giữa các cây. Rệp còn là véc-tơ truyền một số bệnh virus trên hoa hồng.

Triệu chứng

  • Chồi non và nụ quăn queo, dính dịch ngọt do rệp chích hút
  • Phát hiện trực tiếp các bầy rệp mềm nhỏ li ti có màu xanh, nâu hoặc đen bám dày đặc thành từng cụm, di chuyển chậm hoặc bất động tập trung ở mặt dưới lá non và chồi non.
    Phát hiện trực tiếp các bầy rệp mềm nhỏ li ti có màu xanh, nâu hoặc đen bám dày đặc thành từng cụm, di chuyển chậm hoặc bất động tập trung ở mặt dưới lá non và chồi non.Phát hiện trực tiếp các bầy rệp mềm nhỏ li ti có màu xanh, nâu hoặc đen bám dày đặc thành từng cụm, di chuyển chậm hoặc bất động tập trung ở mặt dưới lá non và chồi non.
  • Mặt dưới của các lá non xuất hiện nhiều vết chích hút cơ học li ti kèm theo các đốm nhạt màu, là dấu vết trực tiếp do các cụm rệp bám vào hút nhựa cây.
    Mặt dưới của các lá non xuất hiện nhiều vết chích hút cơ học li ti kèm theo các đốm nhạt màu, là dấu vết trực tiếp do các cụm rệp bám vào hút nhựa cây.Mặt dưới của các lá non xuất hiện nhiều vết chích hút cơ học li ti kèm theo các đốm nhạt màu, là dấu vết trực tiếp do các cụm rệp bám vào hút nhựa cây.Mặt dưới của các lá non xuất hiện nhiều vết chích hút cơ học li ti kèm theo các đốm nhạt màu, là dấu vết trực tiếp do các cụm rệp bám vào hút nhựa cây.
  • Lớp nấm bồ hóng đen phủ trên lá và chồi (mọc trên dịch ngọt rệp tiết ra)
  • Kiến bò nhiều trên thân và chồi (kiến nuôi rệp để lấy mật ngọt)
  • Nụ hoa méo mó, kém phát triển do bị hút nhựa
  • Cánh hoa và nụ hoa bị thâm đen từng vệt hoặc đổi màu nâu xỉn do rầy mềm chích hút dịch dinh dưỡng liên tục, làm giảm khả năng nở hoa hoặc khiến hoa nở ra bị thâm héo.
  • Cây ra ít nụ và hoa nhỏ hơn bình thường; nhiễm nặng có thể không ra nụ
  • Cây sinh trưởng còi cọc, chậm phát triển nghiêm trọng, các chồi non khó phát triển và bị biến dạng do rệp hút nhựa.

Phác đồ điều trị

  • Xịt nước mạnh rửa trôi rệp khỏi chồi và mặt dưới lá.
  • Phun dầu neem hoặc xà phòng diệt côn trùng, phun đều cả hai mặt lá, lặp lại sau 5–7 ngày.
  • Biện pháp sinh học: dùng chế phẩm nấm ký sinh côn trùng (Metarhizium spp., Beauveria spp.) — ký sinh và tấn công rệp từ bên trong, không gây kháng thuốc.
  • Với ổ dịch nặng, dùng thuốc lưu dẫn phổ rộng theo hướng dẫn nhà sản xuất, đeo đầy đủ đồ bảo hộ.
  • Bảo vệ thiên địch (bọ rùa, ong ký sinh, ruồi ăn rệp) để kiểm soát tự nhiên.

Phòng ngừa

  • Kiểm tra chồi non và mặt dưới lá thường xuyên, nhất là đầu mùa ấm và giai đoạn khô hạn kéo dài.
  • Tránh bón thừa đạm khiến cây ra nhiều lộc non hấp dẫn rệp.
  • Diệt kiến đen quanh gốc để hạn chế lây lan giữa các cây.
  • Dọn cỏ dại và tàn dư quanh gốc; giữ vườn thông thoáng, độ ẩm hợp lý.
  • Tăng sức đề kháng cho cây bằng chế độ tưới và dinh dưỡng cân đối.

Chia sẻ trang này